|
یکی از مهمترین بسترهای توسعه پایدار در کشورهای در حال توسعه، موضوع کاداستر( نقشه برداری رایانهای) است. کاداستر اطلاعاتی است که از منافع حاصل از زمین کسب می شود. این اطلاعات شامل نقشه ها، اسناد، فایل های دستی و کامپیوتری و سایر ابزار حقوقی و رسمی است. هدف از کاداستر تعیین محدوده های تعریف شده به همراه اطلاعات حقوقی آنها از قبیل محدوده های املاک، حدود جغرافیایی، طبیعی و غیره است. از آنجا که نقشه های کاداستر فضای فیزیکی قطعه زمین ها را در خود دارند، در توسعه و سازندگی نقشی مهم را دارا هستند. موضعگیری جهانی در قبال مدیریت زمین و داراییهای مربوطه مشخصکننده لزوم وجود و بهکارگیری کاداستر است، بهگونهای که مجامع بینالمللی آن را در فهرست اهم فعالیتها و راهکارهای خود قرار داده است. به منظور دستیابی سریعتر به اهداف و کارآتر بودن آنها وجود یک سیستم منسجم در ذخیرهسازی، به هنگام سازی، ،مدیریت، پردازش، نمایش، ارایه و تبادل دادهها ضروری به نظر می رسد. زمین مقوله ای پیچیده است که مدیریت دقیقی را طلب میکند. از آنجا که مالکیت و مدیریت زمین برای رسیدن به توسعه پایدار امری ضروری است میبایست با دانش و تکنولوژیهای نوین روز با آن برخورد شود. ''کاداستر'' در نگاه اول ساده به نظر می رسد اما در اجرا و امور مدیریتی با مشکلات زیادی مواجه است. از آنجا که معمولاً نقشه های مربوط به ساخت و ساز در مجموعه نقشه های بزرگ مقیاس قرار می گیرند، هماهنگ کردن این نقشه ها در کاداستر اگر چه چندان مشکل به نظر نمی رسد، ولی ممکن است با چالش هایی مواجه شود. به روز نبودن اطلاعات و امکان از بین رفتن آن، از نمونه چالش های ذکر شده است. یکی از مهمترین آنها بالا بودن حجم زیاد اطلاعات در کاداستر می باشد. سیستم اطلاعات جغرافیایی به عنوان یک سیستم یکپارچه ذخیره اطلاعات باید جوابگوی چنین حجمی از اطلاعات باشد. نبودن تاریخچه معین و مدون برای داده ها و هزینه بالای جمع آوری آنها از دیگر مشکلات عرصه کاداستر میباشد. روش سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) عبارت از مجموعهای است كه با بهرهگیری از امكانات و ابعاد پیشرفته علوم نقشهبرداری و جغرافیا جهت ذخیره ـ بهكارگیری و تحویل و ارایه خروجی اطلاعات جغرافیایی توانایی دستیابی به اطلاعات مكانی و توصیفی را افزایش میدهد. این سیستم به ما این امكان را میدهد كه با بهرهبرداری مناسب، كلیه اطلاعات جغرافیایی را گردآوری سازیم و به كمك رایانهها هرگونه فعالیت بازنگری در اطلاعات و وارد نمودن اصلاحات را میسر میسازد. همراه با افزایش دادههای رقومی و گسترش کارآیی و دسترسی به محصولات بصری، استفاده از سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، مبنایی منطقی برای نظام اطلاعاتی کاداستر شدهاند. در کشور ما سالانه هزاران پرونده مربوط به مباحث زمین و املاک وارد محاکم می شود که این نشان دهنده ضعف در مدیریت زمین است. از آنجا که نخستین استفاده کننده اطلاعات مربوط به کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک است و کاداستر نیز دربرگیرنده لایههای مختلف اطلاعاتی است، در نتیجه بهمنظور تسریع در دسترسی به اطلاعات، این سازمان در جمعآوری لایههای مورد نیاز عملیات ثبتی نیازمند سیستمی یکپارچه است که بتواند هرگونه فعالیت معطوف به دادهها را با سهولت هر چه بیشتر اعمال نماید. از جمله اهداف بنیادین طرح کاداستر در هر سازمانی : • سرعت و سهولت دسترسی به اطلاعات ملک • مستندسازی اطلاعات اراضی در رابطه با شهروندان • استناد قانونی و دقیق در محاکمات جهت نیل به احقاق حقوق عامه • افزایش امنیت حقوقی مالکان و آسانسازی معاملات ارضی • از بین بردن زمینههای تصرف اراضی دولتی و ملی • ایجاد توسعه پایدار و امنیت ملی و زمینهسازی تاسیس نظام کارآمد برای وصول مالیات اراضی و املاک • جلوگیری از بورسبازی زمین در مناطق شهری • جلوگیری از ایجاد فساد در زمین و ملک و مسایلی از قبیل زمین خواری و.... در راستای چنین اهدافی، نظام اطلاعات کاداستری میبایست در ارایه خدمات و اطلاعات، کاربردی بهینه داشته باشد. از آنجا که سازمان ثبت اسناد و املاک کشورمان نیز طرح بهینهسازی سیستم کاداستر در ایران را در برنامه کاری خود قرار داده است، توسعه علم و فناوری کاداستر و هر چه بیشتر کاربردی شدن آن مستلزم وجود سیستمی نوین و کارآ خواهد بود. بسیاری از کشورها در حال اعمال استراتژیهای نوینی در راستای پیشرفت مدیریت کاداستر هستند. فناوری سیستم اطلاعات جغرافیایی به کاداستر روش تولید و دسترسی سریع به نقشه را ارایه میدهد. نرمافزار GIS سیستمی باز است که با استانداردهای فناوری اطلاعات مطابقت دارد. GIS با نظامهای کاداستری گوناگون تطابق داشته و پاسخگوی بسیاری از نیازها و عملیات است. دولتها در هر سطحی، به رکوردهای زمینی درست و دقیق نیاز دارند. با ازدیاد اطلاعات رقومی و افزایش دسترسی و کارآیی محصولات بصری، استفاده از سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، مبنایی منطقی برای نظام اطلاعاتی کاداستر خواهند بود. همچنین منابع تولید و تأمین اطلاعات متعدد و مختلف هستند. اطلاعات موردنیاز در سیستم کاداستر منحصر به یک سازمان یا ارگان نیست، بنابراین اینکه ارگانها بتوانند در قالب شبکهای ارتباطی، اطلاعات و دادههای خود را با یک مرکز تبادل کرده و یکپارچه گردانند، بسیار مهم است. سیستم یکپارچه اطلاعات جغرافیایی میتواند چنین امکانی را فراهم سازد. از جمله فواید ترکیب کاداستر با GIS: • تناظر دادهها و اطلاعات گرافیکی و توصیفی • نمایش قطعات زمین • سیستم کاداستر به عنوان نوع خاصی از GIS (نمایش موقعیت، مالکیت و کاربرد زمین) • کیفیت گرافیکی واحد |